Zendegi Football Zendegi Football
  نظر سنجی نتایج لحظه به لحظه لیگ برتر مقالات مصاحبه ها خبرها صفحه اصلی
هر یکشنبه 9:00 صبح به وقت لوس آنجلس از شبکه طپش Hattrick Football Show هر یکشنبه 9:00 صبح به وقت لوس آنجلس از شبکه طپش Hattrick Football Show
آبرویی که از ما برده می شود
تاريخ:6/8/1388

هيوا يوسفي *

بازي اول تيم زير ١٧ساله‌هاي ايران در جام‌جهاني را تلويزيون يكشنبه‌شب با سه ساعت تاخير پخش كرد در حالي كه لوگوي شبكه‌اي كه امتياز پخش بازي را خريده بود، در گوشه‌اي از تصوير پوشانده شده بود. گزارشگر بازي در توضيحي كه مثل توهين بود يادآوري كرد قرار بوده در آن ساعت از شب، بازي بارسلونا- ساراگوسا پخش شود اما از آنجا كه به گفته او بازي تيم نوجوانان در جام‌جهاني «اهميت زيادي» داشته تصميم تغيير كرده است. جالب بود كه گزارشگر با وجود تاخير سه‌ساعته ادعا كرد بازي «لحظاتي پيش» انجام شده است! گشتن به دنبال اينكه چه شد كه تلويزيون ايران با وجود اهميت فراوان، اولين بازي تيم نوجوانان ايران در جام‌جهاني ٢٠٠٩ را زنده پخش نكرد، بي‌فايده است. مثل هميشه هيچ‌كس در سازمان صداوسيما پاسخگو نيست. رسانه ملي هرطور دلش بخواهد تصميم مي‌گيرد و مديرانش لازم نمي‌بينند به كسي پاسخ بدهند.
تيم نوجوانان ايران كه پس از هشت سال و براي دومين بار در تاريخ به جام جهاني رفته بود، در بازي اول گامبيا را شكست داد اما رسانه ملي لذت تماشاي اين موفقيت را از مردم ايران گرفت. آن وقت سه ساعت بعد، با سرودهاي حماسي و نشان دادن پرچم‌هاي ايران به استقبال پخش با تاخير اين موفقيت مي‌رود. چطور مي‌توان باور كرد مديران رسانه ملي هم مانند ملت ايران از پيروزي تيم نوجوانان در يك ميدان جهاني خوشحال شده‌اند، در حالي كه مي‌توانستند با خريدن حق پخش تلويزيوني اين بازي‌ها مثل همه جاي دنيا، بازي را زنده پخش كنند. يكي پيدا شود و به نمايندگي از رسانه ملي توضيح دهد قيمت حق پخش بازي‌هاي جام‌جهاني چقدر بوده كه به‌خاطر آن بازي تيم ايران پخش نشد. يكي پيدا شود بگويد كجاي اين رسانه، ملي است كه ذره‌اي به آبروي مليت ايران در محافل بين‌المللي اهميت نمي‌دهد. چه توجيهي دارد كه حق پخش بازي‌هاي جام‌جهاني زير ١٧ ساله‌ها خريده نشود و مديران تلويزيون منتظر بمانند تا ببينند از كدام شبكه ماهواره‌اي مي‌شود اين بازي را بدون اجازه و بدون هزينه گرفت؟
فوتبال در دنياي امروز كالايي تجاري است كه شبكه‌هاي تلويزيوني براي پخش آن ارقامي نجومي پرداخت مي‌كنند و در كنارش درآمدهايي نجومي دارند. صداوسيماي ايران ظاهرا تنها بخشي از اين معادله هزينه و فايده را پذيرفته است. آنها پول نمي‌دهند اما در عوض تا جايي كه ممكن باشد قبل و بعد و وسط بازي‌هاي فوتبال پيام بازرگاني پخش كنند. اين روش ابداعي و غيراخلاقي ابتدا تنها در هنگام پخش بازي‌هاي خارجي – مثلا ليگ‌هاي اروپايي– استفاده مي‌شد اما حالا كار به جايي رسيده كه مديران اين رسانه زورشان مي‌آيد براي بازي‌هاي ملي هم پولي بدهند.
و نتيجه اين مي‌شود كه در يكي از معدود دفعاتي كه تيمي از فوتبال ايران فرصت بازي در ميداني جهاني را پيدا مي‌كند، ملاحظات مالي صداوسيما امكان تماشاي زنده بازي اين تيم را از مردم مي‌گيرد. آبروريزي تنها اين نيست. براساس قوانين فيفا، تصويربرداران و خبرنگاران تلويزيوني كشوري كه حق پخش بازي‌هاي اين نهاد را نخريده باشند، اجازه ندارند كنار زمين بروند و گزارش و تصوير بگيرند. از نيجريه محل بازي‌هاي جام‌جهاني زير ١٧ ساله‌ها خبر مي‌رسد مسوولان برگزاري بازي‌ها تصميم گرفته‌اند كارت شناسايي (ID) تصويربردار صدا وسيما را باطل كنند و تهديد كرده‌اند براي پنج نفر ديگر از فرستاده‌شد‌گان اين رسانه به نيجريه هم كارتي صادر نخواهند كرد. آيا اين آبروريزي نيست؟ غير از ايران چنين اتفاقي براي نمايندگان چه كشوري ممكن است بيفتد؟
اولين بار نيست كه مديران صداوسيما تصميم مي‌گيرند حتي بازي‌هايي را كه يك طرف آن تيمي از ايران است را هم مجاني بگيرند و پخش كنند. چند سال پيش با تهديد كنفدراسيون فوتبال آسيا، حق پخش بازي سپاهان در ليگ قهرمانان آسيا در آخرين ساعات خريده شد، در حالي كه گفته مي‌شد صداوسيما از خير پخش اين بازي گذشته است. حتي در برخي بازي‌هاي تيم ملي هم مشكلاتي مشابه وجود داشته و بارها مديران فدراسيون فوتبال دست به دامان صداوسيما شده‌اند.
هيچ اميدي نيست كه اين روش آبروبرانه و تاسف‌برانگيز جايي متوقف شود. هرچه مي‌گذرد وضعيت پخش مسابقه‌هاي ورزشي در تلويزيون بدتر مي‌شود. تعرفه سيل آگهي‌هايي كه به بهانه پخش مسابقه‌هاي فوتبال به صداوسيما مي‌رسد، سال به سال بالاتر مي‌رود اما در عوض كيفيت پخش اين بازي‌ها هر سال بدتر از سال پيش است. تا سال گذشته صداوسيما دست‌كم ليگ قهرمانان اروپا را كه در ايران طرفداران ميليوني دارد، مي‌خريد اما امسال همين ليگ هم با روش‌هاي غيراخلاقي و به اصطلاح «سيستم جادويي» از شبكه‌هاي عربي منطقه بدون اجازه گرفته و با هزار دردسر و قطع و وصل زياد و سانسور پياپي پخش مي‌شود.
به لطف شبكه الجزيره قطر كه هشت بازي ليگ قهرمانان را همزمان در هشت شبكه ورزشي‌اش پخش مي‌كند، تلويزيون ايران حالا خود را بي‌نياز از خريدن حق پخش اين ليگ مي‌بيند. اما اين فرصت مجاني دردسرهايي هم دارد. هر يك از هشت شبكه تلويزيون الجزيره، گل‌هاي هفت بازي همزمان را هم با تصويري كوچك زير تصوير اصلي پخش مي‌كند. به اين ترتيب دست‌اندركاران «زحمتكش و پرتلاش» رسانه ملي مجبورند هر وقت گلي در يكي از اين هشت بازي زده مي‌شود، تصويرهاي ضبط‌شده و بي‌ربط پخش كنند. پخش اين تصويرهاي كوچك دو مشكل ايجاد مي‌كند. معمولا تلويزيون ايران بعد از پخش زنده يك بازي، يك بازي ديگر را هم تقريبا با دو ساعت تاخير پخش مي‌كند. با اعلام نتيجه همه بازي‌ها در هر يك از هشت كانال ورزشي الجزيره، بازي دومي كه تلويزيون ايران انتخاب مي‌كند جذابيتي براي بينندگان نخواهد داشت. مشكل اصلي اما آرم «الجزيره» است كه با هر گلي كه زده مي‌شود گوشه پايين تصوير حك خواهد شد. در آغاز فصل اخير ليگ قهرمانان اروپا، تلويزيون ايران بدون توجه به اين افتضاح، در هر بازي بارها آرم الجزيره را نشان مي‌داد اما ظاهرا حالا ملاحظات تغيير كرده و نتيجه اين شده كه به تعداد گل‌هايي كه زده مي‌شود، تصوير اصلي بازي قطع، و تصوير بي‌ربط پخش مي‌شود!
معلوم نيست به چه دليل مديران شبكه الجزيره هنوز از صدا و سيماي ايران شكايت نكرده‌اند اما بدون توجه به اينكه آنها شكايت مي‌كنند يا نه، آنچه در هنگام پخش بازي‌هاي فوتبال خارجي اتفاق مي‌افتد، آيا در شأن رسانه‌اي است كه «ملي» خوانده مي‌شود؟ آيا در شأن ايران است كه ملتش به لطف يك شبكه تلويزيوني قطري، بازي‌هاي فوتبال را تماشا كند؟ آيا اين بي‌اعتنايي به آبروي ملي ايرانيان نيست؟
تلويزيون ايران قبل و بعد از پيروزي تيم نوجوانان فوتبال در جام‌جهاني، سرود و تصاوير حماسي پخش كرد. آيا اين روش نخ‌نما براي شريك‌شدن در شادي‌هاي ملي را بايد باور كرد در حالي كه به بهايي ناچيز، لذت تماشاي زنده يك بازي از مردم دريغ شده است؟
افسوس كه در رسانه‌اي كه قرار است ملي باشد كسي نيست به اين همه پرسش و ترديد پاسخي بدهد.
 
*هيوا يوسفي / روزنامه نگار